Dodatek mocowy 2025 – Co oznacza zmiana dla Twojego rachunku za prąd?

Przedstawiamy szczegółową analizę nowego modelu cenowego, wpływu szczytów mocy na koszty oraz działań, które możesz podjąć, aby zmniejszyć zużycie energii elektrycznej.

Od 1 stycznia 2025 roku kilka szwedzkich firm energetycznych wprowadza nowy model cenowy oparty na mocy – tak zwaną opłatę za moc. Oznacza to, że gospodarstwa domowe nie będą już płacić tylko za ilość zużytej energii elektrycznej (kWh), ale także za ilość mocy, którą zużywają jednocześnie (kW). Celem jest wyrównanie obciążenia sieci energetycznej i uniknięcie kosztownych rozbudów.

Czym jest opłata za moc?

Opłata za moc to opłata naliczana na podstawie najwyższego jednoczesnego zużycia energii elektrycznej przez gospodarstwo domowe w ciągu miesiąca. Zatem to nie ilość energii elektrycznej kosztuje najwięcej, ale kiedy i jak szybko energia jest zużywana. Jeśli na przykład ładujesz samochód elektryczny, uruchamiasz pralkę i używasz kuchenki jednocześnie – wtedy powstaje szczyt mocy, który może być kosztowny.

Jak wpływa to na gospodarstwa domowe bez ESS?

Dla gospodarstw domowych bez magazynowania energii opłata za moc stanowi nowe wyzwanie. Wielu osobom trudno jest kontrolować zużycie energii elektrycznej w godzinach poza szczytem, zwłaszcza rodzinom z dziećmi i ustalonymi rutynami. Może to prowadzić do wyższych kosztów – nie dlatego, że zużywają więcej energii elektrycznej, ale dlatego, że zużywają ją jednocześnie.

Wskazówki, jak zmniejszyć szczyty mocy:

• Zaplanuj pranie i zmywanie na noc.
• Unikaj jednoczesnego używania kilku dużych urządzeń elektrycznych.
• Zmień na mniejszy bezpiecznik główny, jeśli Twoja rzeczywista moc jest niska.

Jak wpływa to na gospodarstwa domowe z ESS?

Gospodarstwa domowe, które zainstalowały system magazynowania energii (ESS), na przykład baterie, mają dużą przewagę. Systemy te mogą magazynować energię elektryczną w godzinach poza szczytem (gdy energia jest tania, a sieć mniej obciążona), a następnie wykorzystywać ją w godzinach szczytu. Nazywa się to peak shaving – i może znacznie obniżyć szczyty mocy.

Zalety ESS:

• Zmniejsza szczyty mocy, a tym samym opłatę za moc.
• Zwiększa samowystarczalność i elastyczność.
• W połączeniu z panelami słonecznymi ESS może przynieść jeszcze większe oszczędności.

Ważne: ładowanie ESS może tworzyć własne szczyty mocy

Chociaż ESS może pomóc w zmniejszeniu szczytów mocy, należy wziąć pod uwagę jeden ważny aspekt: samo ładowanie baterii może tworzyć nowe szczyty mocy – zwłaszcza jeśli ładowanie odbywa się w okresach dużego obciążenia sieci energetycznej.

Jeśli bateria jest ładowana z dużą mocą (np. 5–10 kW) jednocześnie z używaniem innych energochłonnych urządzeń w gospodarstwie domowym, całkowite zużycie energii może gwałtownie wzrosnąć. Spowoduje to naliczenie opłaty za moc i może prowadzić do wyższych kosztów – mimo że gospodarstwo domowe posiada baterię.

Jak inteligentnie zarządzać ładowaniem ESS

Aby uniknąć sytuacji, w której ładowanie ESS samo w sobie staje się czynnikiem generującym koszty, gospodarstwa domowe z magazynowaniem bateryjnym powinny strategicznie podejść do czasów ładowania i sterowania:

1. Zaplanuj ładowanie – ładuj baterię w godzinach poza szczytem (np. w nocy).
2. Ogranicz prąd ładowania – ustaw maksymalny prąd ładowania w systemie bateryjnym.
3. Zintegruj z panelami słonecznymi – ładuj baterię bezpośrednio z paneli słonecznych w ciągu dnia.
4. Użyj równoważenia obciążenia – dynamiczne sterowanie, które wstrzymuje ładowanie przy dużym obciążeniu.
5. Monitoruj i optymalizuj – śledź profil mocy gospodarstwa domowego i dostosowuj zachowanie.

Wniosek

Opłata za moc jest częścią szwedzkiej strategii elektryfikacji – ale wymaga od gospodarstw domowych dostosowania się. Dla tych bez ESS może to oznaczać wyższe koszty i potrzebę zmiany nawyków. Dla tych z ESS jest to szansa na zaoszczędzenie pieniędzy – ale tylko wtedy, gdy ładowanie odbywa się inteligentnie.