Welke kabeldoorsnede gebruik je voor welke verbruiker?

Een praktische gids die je helpt de juiste kabeldoorsnede te kiezen op basis van stroomverbruik, lengte en veiligheidseisen – met tips om spanningsval en oververhitting in je elektrische systeem aan boord te voorkomen.

Het kiezen van de juiste kabeldoorsnede voor je bootinstallatie is cruciaal voor veiligheid en functionaliteit. Een verkeerde kabelkeuze kan leiden tot:

• Onnodige spanningsverliezen
• Oververhitte kabels
• In het ergste geval brandgevaar

Daarom is het belangrijk om zowel vuistregels als de ISO-norm voor elektrische systemen in pleziervaartuigen te volgen.

Eisen van de ISO-norm voor spanningsval

Volgens ISO 13297:2021 gelden de volgende richtlijnen voor spanningsval bij installatie in een boot:

• 3% voor circuits die kritiek zijn voor de veiligheid (bijv. navigatiesystemen, navigatielichten, pompen)
• 10% voor overige verbruikers (bijv. boegschroef, ankerlier, lieren)

Dit zijn niet alleen aanbevelingen – het is een internationale norm om risico's te vermijden en een optimale werking te garanderen.

Zo kies je de juiste kabeldoorsnede – eenvoudig met de Victron Toolkit

Het berekenen van de juiste kabeldoorsnede kan ingewikkeld zijn, maar met de Victron Energy kabelcalculator in de app Victron Toolkit wordt het eenvoudig. De calculator houdt rekening met:

• De lengte van de kabel
• Stroomsterkte
• Toegestane spanningsval

De app werkt voor zowel AC- als DC-installaties en helpt je de ISO-norm te volgen.

Hoeveel spanningsval is acceptabel?

Een vuistregel is:

• < 3% voor kleinere verbruikers en veiligheidskritische circuits
• < 10% voor grotere verbruikers zoals boegschroef, hekschroef, ankerlier en lieren

Deze waarden volgen ISO 13297:2021.

Controleer je bootinstallatie

Vermoed je dat de kabeldoorsneden niet correct zijn? Voer steekproeven uit op enkele verbruikers. Zo zie je of aanpassingen nodig zijn om problemen te voorkomen.

Voorbeeld uit de kabelcalculator van Victron

Een verbruiker van 10 A met een kabellengte (totale lengte voor zowel plus als min) van 2,4 m heeft een kabel van 2,5 mm² nodig om de spanningsval onder de 2,8% (overeenkomend met 0,3 V) te houden.

Onder de waarden:

• Stroom: 10 A
• Lengte: 2,4 m 
• Kabeldoorsnede: 2,5 mm²
• Spanningsval: 0,3 V
• Verlies: 2,8%